ශ්‍රී ලංකාවේ කාන්තාවන්ට එරෙහි ප්‍රචණ්ඩත්වය ගැන ඔබ නොදන්නා දේ

සෑම ගැහැණු ළමයින් තුන් දෙනෙකුගෙන්ම එක් අයකු තම ජීවිත කාලය තුළ භෞතික හෝ ලිංගික ප්‍රචණ්ඩත්වයට ගොදුරු වේ
ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය (WHO) විසින් සිදු කරන ලද අධ්‍යයනයකට අනුව, ශ්‍රී ලංකාවේ ගැහැණු ළමයින් තුන් දෙනෙකුගෙන් එක් අයෙකු ජීවිත කාලය තුළ භෞතික හෝ ලිංගික ප්‍රචණ්ඩත්වයට ගොදුරු වී ඇත. මෙම ප්‍රචණ්ඩත්වය බහුතරයක් වශයෙන් සිදුවන්නේ තම සමීප සහකරුවාගෙන්ය(මෙය සමීප සහකරු නමින් හැඳින්විය හැක). ස්ත්‍රී පුරුෂ භාවය මත පදනම් වූ ප්‍රචණ්ඩත්වය (GBV) ශ්‍රී ලංකාවේ පැතිරී ඇති බව පෙන්වීමට මෙය ඉතා ප්‍රබල සාක්ෂියකි. මෙහිදී කාන්තාවන් තම නිවෙස් තුළ පවා ප්‍රචණ්ඩත්වයට ලක්වන අතර, එයට එරෙහිව හඩ නැඟීමට ඔවුන් පුරුදු වී නැත. මෙම තත්ත්වයන් වැළැක්වීමට විවිධාකාර පියවර ගත හැකි අතරම, ඒ අතරින් තමන්ට මෙන්ම තමන්ගේ අදහස් වලට ආදරය කරන, තමන්ට ගෞරව කරන, එමෙන්ම තමන්ට ආදරයෙන් සලකන සැමවිටම ශක්තියක් වන සහකරුවකු තම ජීවිතයට තෝරා ගත හැකි නම් එය මෙම කාන්තා හිංසනය වැළැක්වීමේ පළමු පියවරක් ලෙස දැක්වීමට හැකි වේ. වර්තමානය වන විට මංගල දැන්වීම්/විවාහ යෝජනා/මංගල කිංකිණි එසේත් නැත්නම් මංගල යෝජනා ක්‍රමවේදයන් හරහා තම සහකරු/ සහකාරිය ඉතා පහසුවෙන් සොයා ගැනීමට අවස්ථාව උදා වී ඇති අතර පෝරුව.lk(Poruwa.lk) මංගල යෝජනා සේවය ඊට ගැලපෙනම උදාහරණය වේ.

මේ සම්බන්ද නඩු බහුතරයක් වාර්තා කර නැත. මෙය ඉතා බරපතල තත්ත්වයකි. එමනිසා, සංඛ්‍යාලේඛන තුළ මෙම තත්ත්වය අවම වශයෙන් පෙන්වා දී ඇත. මෙම අඩු වාර්තාකරණය සිදුවන්නේ සමාජයීය සම්මත, සංස්කෘතික විශ්වාස වැනි හේතු නිසාවෙනි. මෙම සංකීර්ණ ගැටළු නිසා කාන්තාවන්ට මෙම ප්‍රචණ්ඩත්වය පිළිබඳ හඩ නැඟීමට අපහසු වී ඇත. නමුත් පෝරුව.lk(Poruwa.lk) හි අප ශ්‍රී ලාංකික මංගල යෝජනා සේවය තුල මෙම ගැටලුව ඉස්මතු කොට කාන්තාවන්ට තමන්ට සිදුවන අකටයුතුකම් වලට හඩ නැඟීමට ශක්තියක් වීමට වෑයමක් දරණ්ණෙමු.

ගෘහස්ථ ප්‍රචණ්ඩත්වයේ 70% ක් වාර්තා නොවේ.
මෙම ප්‍රචණ්ඩත්වය වාර්තා නොකිරීමට බාධක ගණනාවක් පවතී. ග්‍රාමීය හෝ අඩු සංවර්ධිත ප්‍රදේශවල මෙම තත්ත්වය වැඩි වශයෙන් දක්නට ලැබේ. මන්ද යත්, ගොදුරු වූවන්ට ආරක්ෂිත නිවාස, නෛතික උපකාර හෝ උපදේශන සේවා ලබා ගැනීමට නොහැකි වන අතර, ඔවුන්ට උදව් ඉල්ලා සිටීමට හරියාකාර ස්ථානයක්ද නොමැති නිසාවෙනි.

ගෘහස්ථ ප්‍රචණ්ඩත්වය යනු කාන්තාවන් බහුල වශයෙන් මුහුණදෙනු ලබන ගැටලුවකි. මෙය බොහෝ විට සිදු වන්නේ තමන්ට නොගැලපෙන, තමන්ට ආදරය නොකරන සහකරුවකු හා විවාහ ජීවිතයට අවතීර්ණ වීමත් සමඟ ය. ශ්‍රී ලාංකීය මංගල යෝජනා ක්‍රමවේදය තුල මෙය බහුල වශයෙන් දක්නට ලැබේ. නමුත් මෙම මංගල දැන්වීම්/විවාහ යෝජනා/මංගල කිංකිණි එසේත් නැත්නම් මංගල යෝජනා මඟින් සෑම විටම අප උත්සාහ ගත යුත්තේ ඔවුන්ට ගැලපෙන සහකරුවකු සොයා දී ශ්‍රී ලංකාවේ සිදු වන මෙම කාන්තා හිංසනයන් අවම කිරීමට කටයුතු කිරීමයි. පෝරුව.lk(Poruwa.lk) හි අපගේ එකම පරමාර්ථය මංගල යෝජනා සේවාවක් ලෙස අප වෙත පැමිණෙන අපගේ පාරිභෝගිකයන්ට ඔවුන්ගේ අවශ්‍යතාවය අනුව ඔවුන්ට ගැලපෙනම දේ ලබා දී සාමකාමී විවාහ ජීවිතයක් ගත කිරීමට අවස්ථාව සලසා දීමයි.

ශ්‍රී ලංකාවේ කාන්තාවන්ගෙන් 50% ක් රැකියා ස්ථානයේ වධහිංසාවට ගොදුරු වී ඇත.
ජාත්‍යන්තර සංවිධානයක් වන WIN (Women in Need) විසින් පෞද්ගලික අංශයේ සිදු කරන ලද පර්යේෂණයකදී, ශ්‍රී ලංකාවේ සමීක්ෂණයට ලක්වූ 1,533 දෙනෙකුගෙන් 21% ක් රැකියා ස්ථානයේ ලිංගික වධහිංසාවට ගොදුරු වී ඇති බව ප්‍රකාශ කර ඇත. එයින් කාන්තාවන් 24% ක් විය. ඇඟලුම් කර්මාන්තයේ කාන්තා සේවිකාවන් පිළිබඳ තවත් අධ්‍යයනයකින් පෙනී ගොස් ඇත්තේ සේවිකාවන්ගෙන් 80% ක් පමණ රැකියා ස්ථානයේ වධහිංසාවට ලක් වී ඇති බවයි.

ළමා විවාහ තවමත් දහස් ගණනින් සිදු වේ.
යුනිසෙෆ් සංවිධානයට අනුව ශ්‍රී ලංකාවේ වයස අවුරුදු 20-24 අතර කාන්තාවන්ගෙන් 12%ක් පමණ වයස අවුරුදු 18ට පෙර විවාහ වී ඇති බවට වාර්ථා වී ඇති අතර, 2%ක් වයස අවුරුදු 15ට පෙර විවාහ වී ඇත. අසල්වැසි දකුණු ආසියාතික රටවල සංඛ්‍යාලේඛන සමඟ සසඳන විට මෙය අඩු වුවත්, තවමත් සැලකිය යුතු පිරිසක් ළමා විවාහයේ අහිතකර ප්‍රතිවිපාක අත්විඳිති.

ළමා කල විවාහ වූ ගැහැණු ළමුන් ඉතා ඉක්මනින් දරු ගැබ් ගැනීමේ අවදානමට ලක්වන අතර, එමඟින් ප්‍රසව සංකූලතා (උදා: අඩු බරැති දරු උපත්, මාතෘ මරණ අවදානම වැනි දේවල්) ඇති විය හැකිය. ඊට අමතරව, ළමා විවාහය තුළින් ගැහැණු ළමයින් හට පාසල් අධ්‍යාපනය අතහැර දැමීමට සිදුවන අතර, එමඟින් අත්‍යවශ්‍ය අධ්‍යාපනික හා රැකියා අවස්ථා අහිමි වේ.

පර්යේෂණ ගණනාවක් පෙන්වා දෙන පරිදි, මෙවැනි ගැහැණු ළමයින් බහුතරයක් ගෘහස්ථ ප්‍රචණ්ඩත්වයට ගොදුරු වන අතර, එයින් ඇතිවන අතිශයින් දුෂ්කර තත්ත්වයන් (උදා: ආතතිය, මානසික අවපීඩනය, සන්ත්‍රාස කාංසාව (Panic Attack), සමාජයෙන් හුදකලා වීම, තවද වයස් සීමාවට නොගැළපෙන පවුල් වගකීම්) වලට මුහුණ දෙයි. මෙම තත්ත්වයන් ඔවුන්ගේ අනාගත ජීවිත ගතවීමේ හැකියාවන්ට බරපතල බලපෑමක් ඇති කරයි.

මෙවන් ගැහැණු ළමයින්ට ආරක්ෂිත හා ගෞරවයෙන් පිරුණු විවාහ ජීවිතයකට පියවර තැබීමට පෝරුව.lk (Poruwa.lk) වැනි ශ්‍රී ලාංකික මංගල යෝජනා සහ මංගල දැන්වීම් සේවාවන් සකස් වී ඇත. මෙවැනි විවාහ යෝජනා සේවාවන් හරහා, තරුණ තරුණියන්ට සහ ඔවුන්ගේ පවුල්වලට ගැලපෙන මංගල යෝජනා තෝරාගැනීමේ සහ පිළිගැනීමේ අවස්ථාවක් උදාකර දෙන අතර, ආරක්ෂාව සහ වටිනාකම පිළිබඳ නව සමාජ ආකල්පද පදනම් කරගෙන ක්‍රියාත්මක වේ. මංගල කිංකිණි වැනි සන්නාමයන්ද මෙයට දායක වෙති.

කාන්තාවන්ට එරෙහි ප්‍රචණ්ඩත්වය ශ්‍රී ලංකාවට වාර්ෂිකව රුපියල් බිලියන 7කට අධික ආර්ථික බරක් එක් කරයි.
ශ්‍රී ලංකාවේ කාන්තාවන්ට එරෙහි ප්‍රචණ්ඩත්වය රටට වාර්ෂිකව රුපියල් බිලියන 7කට අධික මුදලක ආර්ථික බරක් එක් කරයි. මෙම වියදම් විවිධ ආකාරවලින් සිදු විය හැකිය:

• සෞඛ්‍ය ප්‍රතිකාර සඳහා වන වියදම්
• නෛතික සහාය සඳහා වන වියදම්
• රැකියාවේදී අහිමි වන පැය හේතුවෙන් ඇතිවන ආදායම් අඩුවීම්
• අනෙකුත් සමාජීය-ආර්ථික පිරිවැය

ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය සංස්ථාව (IFC) වාර්තා කරන පරිදි, රැකියා ස්ථානවල ප්‍රචණ්ඩත්වයට හා වධහිංසාවට ලක්වන කාන්තාවන් වාර්ෂිකව සාමාන්‍යයෙන් කාර්ය දින 6ක් අහිමි කරයි. මෙය ව්‍යාපාරික ආයතන සඳහා සැලකිය යුතු ආර්ථික අලාභයක් ඇති කරයි. උදාහරණයක් ලෙස, ශ්‍රී ලංකාවේ සමීක්ෂණයට ලක්වූ සමාගම් නවයකට කාන්තාවන්ට එරෙහි ප්‍රචණ්ඩත්වය හේතුවෙන් ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 1.7ක් (රුපියල් බිලියන 560ක් පමණ) අහිමි වී ඇත.

ප්‍රචණ්ඩත්වයට ගොදුරු වූවන්ට බොහෝ විට:

• ශාරීරික හා මානසික ප්‍රතිකාර
• සායනික මනෝ විද්‍යාත්මක උපදෙස්
• නෛතික සහාය
• වැනි සේවා ලබා ගැනීමට සිදුවන අතර, මේ සඳහා පුද්ගලයන්ගේ මුදල් හා රජයේ අයවැය ද වැය වේ. රෝහල් පිරිවැය, මානසික සෞඛ්‍ය සේවා සහ අධිකරණ ක්‍රියාදාමයන් මේවාට ඇතුළත්ය.

ශ්‍රී ලංකාවේ කාන්තාවන්ට එරෙහි ප්‍රචණ්ඩත්වය මානව අයිතිවාසිකම් උල්ලංඝනයක් පමණක් නොව ආර්ථික ගැටලුවක් බවටද පත්වී ඇත. මෙය:

• පවුල්වල ජීවන මට්ටමට
• ව්‍යාපාරික ක්‍රියාකාරකම්වලට
• රටේ සංවර්ධන ප්‍රගතියට
• සෘජුවම බලපායි. කාන්තාවන්ට එරෙහි ප්‍රචණ්ඩත්වය වාර්තා කිරීම, ඔවුන්ව ආරක්ෂා කිරීම සහ සෞඛ්‍ය සම්පන්න, සමෘද්ධිමත් සමාජයක් ගොඩනැගීම සඳහා අත්‍යවශ්‍ය පියවරකි.